in

Ergonomik Tasarımlar – Ergonomi Nedir

Ergonomi nedir: Çalışma alanlarında işyeri ortamının, kullanılan makine, ekipman ve teçhizatların insanların fiziki yapısı ve sağlık koşulları ile uygun bir şekilde düzenlenmesi ergonomi olarak adlandırılmaktadır. Yani bu kavram iş dünyasında çok önemli bir yapı oluşturmak ile birlikte personelin daha verimli çalışması ve insan sağlığının korunması için önem arz etmektedir. Günümüzde ergonomi nedir denildiğinde genellikle mobilyalar, ofis mobilyaları ve koltuklar gibi eşyalar için yapılan ergonomik tasarımlar akla gelmektedir. Ancak bu kavram çok daha geniş bir yapı oluşturmak ile birlikte insanlar tarafından kullanılan veya insanların maruz kaldığı her ayrıntı için kapsamlı bir yapı sağlamaktadır. 

Ergonomi Nedir?

Kökeni yunanca olan ergonomi kelimesi, iki farklı kelimenin birleşimi sayesinde oluşturulmuştur. Bu kapsamda iş anlamına gelen ergo kelimesi ile yasa anlamına gelen nomos kelimesinin birleşimi sayesinde bu kavram elde edilmiştir. Yani karşılığı iş yasası şeklinde görülebilecek bu kavram, insanların fiziksel ve psikolojik özelliklerini göz önünde bulundurarak bu noktaları çevre ile uyumlu bir hale getirmektedir. Günümüzde çalışma ortamlarında kullanılacak tüm eşyalar, mobilyalar, makine ve teçhizatlar için ergonomik tasarımlar mantığı ortaya çıkmaktadır. Bu noktada mimar, iç mimar, dekoratör ve mühendisler yasal çerçeveleri de göz önünde bulundurarak, insanlar için doğru tasarımları sağlar. 

Dünyanın birçok ülkesinde üniversitelerde ve profesyonel sektörlerde bir bilim dalı olarak kabul edilen ergonomi kavramı, temel olarak insanlar için psikolojik ve fiziksel özellikleri konu almasıyla birlikte bunun yanında sahip olunan sınırları ve bu sınırları içerisindeki en iyi kullanım alanlarını yani en doğru tercihleri ortaya çıkarmaya çalışır. Bu kapsamda insan isteklerini ve tercihlerini göz önünde bulundurarak, hesaplamalar gerçekleştirir ve uygulamalar ortaya koyar. 

Aslında ergonomi iş dünyasında, iş sağlığı ve iş güvenliği açısından da önemli bir terim oluşturmaktadır. Bu bağlamda iş ortamı içerisinde personelin araç, makine ve mobilya kullanımı sırasında sağlığının bozulmaması ve en az zararı görmesi için de kapsamlı bir çalışma gerçekleştirir. Yani bir çalışma ortamı içerisinde yine çalışma alanı, dinlenme alanı, hobi alanları veya yemek yeme alanları gibi her noktada en iyi konumu ve tasarımı oluşturmak için her zaman güncel sistemlerden yararlanır ve daha iyi noktalara ulaşmaya çalışır. 

İnsanların fiziksel özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, ergonomik tasarımlar gerçekleştirmek için öncelikle her kişinin sahip olduğu beden ölçüleri, hızı, yetenekleri, sahip olduğu gücü, görme ve duyma gibi yetenekleri göz önünde bulundurulur. Hatta insanların yaklaşımlarının da hesaba katılması ile birlikte gerçekten konforlu ve daha fazla verim sağlayacak çalışma alanları ve aynı zamanda da çalışma araçları oluşturur. 

Ergonomi Hangi Kaynaklardan Yararlanır?

Bir bilim dalı olması ile birlikte birçok farklı bilim dalı ile de birleşik bir disiplin oluşturan ergonomi verimlilik ve yaratıcılık açısından birçok disiplin ile ortaklaşa çalışmalar yapar. Örneğin, biyomekanik alanında insanların hareketleri ve sahip oldukları form bozuklukları göz önünde bulundurularak, makinelerin kullanılması sırasında ortaya çıkacak zararların en düşüğe indirgenmesi hedeflenir. Bu amaçla maske ve eldiven gibi koruyucu ürünler ile verimli bir çalışma imkanı sağlar. 

Duyguların göz önünde bulundurulması ile birlikte kısmen tıp bilimi ile ortaklaşa bir çalışma gerçekleştirerek, ergonomik tasarımlar ortaya çıkarmak açısından çevre ve makinelerin insanlar ile uyumlu olmasını sağlar. Bu bağlamda ergonomik tasarımlar bir işletme içerisinde görme, işitme, hissetme gibi tüm duyguları hisseden ve kolaylık sağlayan çizgiler elde edilir. 

Antropometri bilim dalı sayesinde boyutlar ve şekiller insanların vücutlarına uygun bir yapı ile hesaplara katılır. Çevre fiziği göz önünde bulundurulduğunda, çalışma ortamında ısı, radyasyon, titreşim, gürültü ve ışık gibi tüm çevresel kaynaklar insan sağlığına en düşük etkiyi oluşturacak şekilde uygulanır. 

Psikoloji kapsamında ise öncelikle uygulamalı psikoloji alanında insanların psikolojik özellikleri yani hisleri göz önünde bulundurularak, daha sağlıklı bir çalışma ortamının oluşturulması için gereklilikler göz önünde bulundurulur. Sosyal psikoloji kapsamında ise insanların sahip olduğu toplumsal şartlar ve toplumsal kurallara bağlı olarak birbirleriyle daha iyi etkileşim kurup daha verimli çalışabilecekleri ortamlar sağlanır. 

Ergonomi Hangi Amaçlar İle Çalışır?

Birçok bilim ile birlikte ortaklaşa çalışmalar gerçekleştiren ergonomi önemli temel amaçlar güderek, tasarımlar yapılmasında önemli bir katkı sağlar. Bu bağlamda en önemli iki amaç olarak yaşam ve çalışma kalitesini en yüksek düzeye çıkarmak ve bunun yanında iş memnuniyetini en yüksek noktaya ulaştırmak yer almaktadır. 

Fabrika ve üretim tesisleri içerisinde üretim süreci kalitesini daha yüksek bir noktaya ulaştırmak ve hem personel açısından hem de kullanılan tüm ekipmanlar açısından iş kaybını en düşük düzeye ulaştırmak hedeflenir. İş sağlığı ve güvenliği gibi noktalar ile birleşik amaçlar ortaya çıktığında ise iş hastalıklarının azaltılması ve işyerinin daha kolay bir konuma ulaşması için ergonomi önemli bir göreve sahiptir. 

Bu amaçlara bağlı olarak bir iş yerinde ergonomik tasarımlar ortaya koyulmadığında birçok farklı sorun ile karşılaşılabilir. Bu kapsamda fazla ayakta durmak varise ve sürekli taburede oturmak ise sırt rahatsızlıklarına yol açabilir. Yüksek sandalyeler ayak rahatsızlıkları ve alçak sandalyeler ise boyun rahatsızlıkları oluşturabilir. 

Kullanılan mobilyaların öne eğik olması bel ağrıları ve yana eğik olması ise kol rahatsızlıkları ortaya çıkarabilir. Araç kullanım kumandaları ve direksiyon noktalarının doğru tasarlanmaması iltihaplar ortaya çıkarırken, çok fiziksel zorlanma ise diz ve ayak rahatsızlıkları oluşturabilir. 

Ortam fiziksel koşulları açısından yanlış ışıklandırma göz rahatsızlıkları ortaya çıkarırken, fazla gürültü kulak rahatsızlıkları oluşturabilir. Fazla titreşim kas rahatsızlıklarını ortaya çıkarırken, yanlış hava koşulları solunum yolu rahatsızlıkları yaşanmasına neden olabilir. 

İşyerinde mobbing uygulanması veya çok uzun çalışma süreleri ile mesai sürelerinin doğru planlanmamış olması da ergonomik anlamda önemli bir ayrıntıdır. Bu gibi yanlış koşullar personelde psikolojik rahatsızlıklar oluşturabilir. Aynı işin defalarca tekrarlanması şeklinde bir çalışma sistemi tercih edildiğinde, kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları ile işten uzaklaşma gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Ayrıca kimyasal ve biyolojik etkiler de personelin ve iş yerinde bulunan herkesin ciddi sağlık sorunları ile karşılaşmasına neden olabilir. 

En İyi Ergonomik Tasarımlar

Bugün çalışma yaşamı içerisinde ihtiyaç duyulan her ürün, her mobilya ve her eşya göz önünde bulundurulduğunda, ergonomik tasarımlar en önemli kıstaslardan birini oluşturur. Bu nedenle personel, çalışma koşulları, işyeri ihtiyaçları gibi ayrıntılar göz önünde bulundurulduğunda, mutlaka ergonomik tasarımlar ve seçimler yapılmalıdır. Bu bağlamda da birçok farklı işyerinde ergonomi açısından çok iyi tasarım örnekleri ile karşılaşılması mümkün olacaktır. 

Çalışma Koltukları

ergonomik tasarımlar

Özellikle masa başı çalışma sistemine sahip personellerin işyerinde daha huzurlu, konforlu ve verimli bir çalışma koşuluna sahip olması için koltuk ve sandalyelere özen gösterilmesi gereklidir. En önemli ofis mobilyalarının başında gelen bu ihtiyaçları karşılarken, teknoloji ile donatılmış sandalyeler son yıllarda sıklıkla seçilmektedir. Bu konuda bahsedilen entegrasyon sandalye ile mouse, klavye ve ajandanın entegre şekilde çalışabilmesini sağlayan sistemlerdir. 

Pratik İş Aletleri

ergonomik tasarımlar

Bu konuda ise örnek olarak gündelik hayatta çalışanların en çok kullandığı cihazlardan biri olan bilgisayarın mouse parçası göz önünde bulundurulabilir. Yanlış bir yükseklikte bulunan koltuk veya sandalye gibi mobilyalar ile uyumlu olmayan bir fare kullanmak yerine daha farklı bir tasarım tercih edilebilir. Örneğin, kablosuz bir fare kullanımı bilhassa avuç içinize tam oturacak şekilde her düz noktada rahatlıkla kullanım sağladığında daha ergonomik ve tasarım elde edilebilir. Hatta bu konuda eldiven şeklinde giyebildiğiniz ve daha pratik kullanım sağladığınız fare tasarımlarını seçebilirsiniz. 

Bu tip ürünlerde farklı bir tasarım olarak fotoğraf kolu veya laptop kullanımını daha kolay bir hale getirerek, bakış açınızı kolaylaştıran laptop standı gibi ürünler görülmektedir. Bu tip ürünler ergonomi bilimi sayesinde detaylı çalışmalar yapılarak tasarlanmış pratik kullanımlar oluşturmaktadır. Örneğin, işyerlerinde gündelik kullanımın en pratik parçalarından biri olan kalem için yine ergonomik bir tasarım ile iki parmak arasından tutuş rahatlığı sağlayan kalemler seçilebilir. Yine örnek olarak takıp çıkarma açısından orta kısmında parmağınızı rahatlıkla geçirebileceğiniz bir daire noktası bulunan ergonomik fiş tasarımları gibi ürünler seçilebilir. 

Engelli Personel İçin Uyum

ergonomik tasarımlar

Çalışma ortamlarında seçilecek ergonomik tasarımlar açısından merdivenlerin olabildiğince rahat ve alçak uygulanması, engelli vatandaşlar için rampaların kullanılması ve asansör gibi mekanizmaların herkes tarafından kullanılabilecek bir yapıyla kurulması örnek gösterilebilir. Çünkü ergonomi çalışan insanın daha fazla uyum oluşturması ve sağlığının korunması gibi bir amaç gösterdiği için iş yerlerinde yer alan engelli vatandaşlar ve personeller için de benzer hassasiyetler gösterilmelidir. İşyerinde bulunan lavabo, masa, tuvalet, musluk veya raflar gibi her noktanın engelli vatandaşların da kolay şekilde kullanabileceği bir tasarıma sahip olması gereklidir. 

önerilen konu İnovasyon Ne Demek okumak için tıklayınız.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

inovasyon ne demek

İnovasyon Ne Demek? En Yaratıcı İnovasyon Örnekleri

merdiven temizliği

Merdiven Temizliği Yaparak Para Kazanma